ســـــــــــــــــــــــراوان در یک نگاه

ســـــــــــــــــــــــراوان .... 1

۞ Balochestan.Search.Service ۞ Balochestan.Search.Service ۞ Balochestan.Search.Service ۞ Balochestan.Search.Service ۞ Balochestan.Search.Service ۞ Balochestan.Search.Service ۞ Balochestan.Search.Service ۞ Balochestan.Search.Service ۞

╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦╦

╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩╩

تاریــــــــــــخ

آنچه از تاریخ سراوان می توان گفت این است که سراوان قدمتی به استواری تاریخ دارد و تمدن پیشن سراوان را می توان با تمدنهای بین النهرین شهر سوخته و جیرفت همزمان و یا حتی قبل آز آن قلمدادکرد.با توجه به آثار و سندیات تاریخی این شهرستان دارای تمدنی ۱۲۰۰۰ساله می باشد که مهمترین دلیل آن آثار بدست آمده از کاوشهای کناره رودخانه ماشکیل ویا سند معتبر و موجود سنگ نوشته ها و کتیبه های دره نگاران و یا سفال دل انگیز کلپورگان می باشد . سراوان هم در دوره های متمادی تاریخی در منطقه بلوچستان و یا در ایران باستان دارای موقیعیت و یژه ای بوده است.وجود قلعه های باستانی منجمله قلعه سیب که یک معماری ویژه را در منطقه شرق مطرح می نماید و یا ارگ دزک که می توان آن را بعد از ارگ بم یکی از شاهکارهای سازه ای خشتی و گلی بی نظیر تلقی کرد که در گذشته مرکز حکمرانی بلوچستان و مکران کبیر بوده است . همچنین وجود چندین تپه و محوطه باستانی که حکایت از تمدنی در خشان در این منطقه دارد . ویا اولین مسجد بلوچستان که بعد از ورود اسلام در شهر باستانی دزک قرار دارد.سراوان بعد از شهرستان سیستان دارای بیشترین آثار و بناهای تاریخی در استان می باشد

فرهنگ

تمام مردم بلوچستان دارای فرهنگ ویژه و مشترکی با یکدیگر می باشند که ریشه در یک فرهنگ قوی و استوار دارد سراوان نیز به نوبه خود به دلیل قرار گرفتن در این محدوده یکی از وارثین این فرهگ قوی می باشد.موقعیت اجتماعی سراوان به گونه های است که هم اکنون سراوان بیشترین تعداد مساجد استان بیشترین تعدا حوزهای علمیه استان و بیشترین طلاب علوم دینی را در خود جایگاه داده است.همچنین سراوان دارای دومین رتبه در تعداد دانشجویان بومی در حال تحصیل استان و همچنین دارای رتبه دوم بهترین ضریب هوشی کشور را دارا می باشد
شهرستان سراوان در آغاز سرزمین میهنی ایران قرار دارد این شهرستان دارای موقعیت ویژه و ممتازی در استان سیستان و بلوچستان دارد. که این مولفه مهم باید در توسعه محور شرق با دیدی جدی تعریف شود
که این موقیت ها را به تفصیر برایتان تعریف خواهیم کرد

جغرافیا

سراوان در آغاز ایران قرار دارد یعنی خورشید ایران اولین بار در سراوان طلوع می کند.همچنین قرار گرفتن سراوان در یک منطقه استراتژیک استانی و ملی نیز نقطه مهم دیگری است . سراوان به سه شهرستان استان دارای مسافتی میتوان گفت یکسان است شهرستانهای خاش ایرانشر و سرباز همچنین نزدیکی و کوتاهی مسافت از شهر سراوان تا مرز مشترک با پاکستان و دارای کوتاه ترین مسیر حرکت تا شبه قاره هند که شایسته است سراوان را دروازه هند ایران بنامیم نزدیکی مسافت تا شهرهای مهم پاکستان مانند کراچی پنجگور اسلام آباد و کویته را می توان امتیازی مناسب در زمینه مبا دلات مرزی بین دوکشور باشد

موقعیت جغرافیایی :اقلیم و سرزمین
تقسیمات کشوری

شهرستان سراوان با مساحت23880 کیلومتر مربع ، در شرق استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته و فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان337 کیلومتر است . این شهرستان دارای تعداد 5 مرکز شهری و6 بخش ، 14 دهستان و 708 آبادی دارای سکنه است

عنوان	شهرستان	استان	نسبت شهرستان به استان(درصد)
مساحت ( کیلومتر مربع )	23880	187502	74/12
تعداد شهر	5	31	13/16
تعدا بخش	6	36	67/16
تعداد دهستان	14	98	29/14

عوارض طبیعی

( ارتفاعات ، رودخانه ها ، قنات ، چاه و چشمه ها( اعم از فصلی و غیر فصلی ) سرچشمه رودخانه و منتهی به بخش رودخانه ماشکید در این شهرستان واقع می باشد .
ارتفاعات : کوه بیرک ، کوه سفید ، کوه بم پشت ، کوه سیاجان
رودخانه ها: ماشکید،سیمش ،روتک
منابع تامین آب و حوزه آبریز و شبکه رودخانه ها :آب این شهرستان ازطریق 1269حلقه چاه 307 رشته قنات 272 رشته چشمه با میزان آبدهی 183میلیون متر مکعب و رودخانه های ماشکید با میزان آبدهی متوسط سالانه 80 میلیون متر مکعب تامین می شود

اقلیم

شهرستان سراوان دارای اقلیم بیابانی گرم و خشک می باشد . میانگین بارش سالانه در این شهرستان 6/104 میلی متر و متوسط دمای آن در سال 82 از 43 الی 4- درجه سانتی گراد درتغییراست
پیشینه تاریخی و گردشگری
( تاریخچه و وجه تسمیه نامگذاری ،اماکن و آثار تاریخی ، آداب و رسوم ،مشاهیر و شخصیت های تاریخی )
سراوان در سال 13۰۲ به شهرستان تبدیل شده است . قبل از ورود نیروهای دولتی به این منطقه نوع اداره و حکومت در منطقه ملوک الطوایفی بوده. دزک که نامی است مشهور در کتابهای جغرافیای قدیم نام قبلی این شهرستان بوده که بعداً از آن به سراوان یاد شده است

......... جاذبه های تاریخی .........

سنگ نگاره ها
مهمترین این سنگ نگاره ها مربوط به دره نگاران ناهوک می باشد که بر روی کوههای منطقه سردشت در دره ای بنام دره نگاران واقع شده است و براساس بررسی های تاریخی و کارشناسی های باستان شناسی مربوط به دره شکار مربوط به ده هزار سال پیش است

قلعه سب
این قلعه مربوط به دوره اسلامی است و حکام ساکن در آن بر کل منطقه سیب و سوران ، هیدوچ ، کنت و زابلی تسلط داشته و در واقع امراء آن مناطق تحت سلطه و خدمت آنها زندگی می کردند

قبرستان قدیمی گشت
قبرستان مزبور در قسمت سفلای گشت واقع و مربوط به هزاره اول قبل از میلاد می باشد در پویش های باستان شناسی انجام شده آثاری از سنگ نگاره ها که مربوط به ساکنین قدیمی گشت بوده اند یافت شده است

کارگاه سفال کلپورگان
صنعت سفال کلپورگان هنریست به جای مانده از انسانهای نخستین که بیش از هفت هزار و پانصد هزار سال قدمت دارد و در واقع موزه زنده ایست از این صنعت و هنر .از شاخصه های مهم این صنعت پیش از تاریخ ماندگاری آن طی قرون و هزاره ای متمادی و عدم تاثیر تکنولوژی جدید و روشهای مدرنیته سفال سازی و عدم بهره گیری از هرگونه لعاب می باشد . از دیگر ویژگیهای خاص این صنعت و هنر ، کار توسط هنرمندان زن منطقه می باشد

تپه روباهک
از جمله سنبل های تاریخی که در زمره جذابیت های خاص این شهرستان می باشد که براساس نظر کارشناسان امر از نظر سابقه تاریخی قدمت آن به شهر سوخته زابل می رسد که با انجام کار کارشناسی و تهیه و تامین اعتبارات کافی و بیرون اوردن زمینه های سابقه تاریخی این شهرستان و اهمیت آن در گذشته خواهد شد

■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□

محوطه های باستانی شهرستان سراوان

تپه كَلاُتكْ بَخْشانْ:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه - بخشان
قدمت: هزاره اول پيش از ميلاد تا دوره اسلامى
مشخصات تپه: اين تپه تا اوايل دوره اسلامى مسكون بوده و بعد از آن متروك شده و در غرب آن مسيل كشيده شده است در شمال اين تپه زمينهاى مزروعى ديده مى ‏شوند.

تپه كَلِه بُرْزاد:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش سيب و سوران - دهستان سيب و سوران
قدمت: 0051 ق.م تا اوايل دوره اسلامى

تپه قلعه مُلا:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش سيب و سوران - دهستان سيب و سوران
قدمت: ق.م تا اوايل دوره اسلامى

تپه پيركَهورْدْ:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش سيب و سوران - دهستان سيب و سوران
قدمت: ق.م تا اوايل دوره اسلامى

تپه پيركَهورْتْ:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش سيب و سوران - دهستان سيب و سوران
قدمت: ق.م تا اوايل دوره اسلامى

تپه حَدْكان هُشَكْ:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه
قدمت: ق.م تا اوايل دوره اسلامى

تپه روباهَكْ:
موقعيت جغرافيايى: بخش مركزى - دهستان حومه - 4 كيلومترى جاده سراوان - جالق
قدمت: پيش از تاريخ

تپه كَلاتُكْ:
موقعيت جغرافيايى:بخش مركزى - دهستان حومه - 11 كيلومترى جاده سراوان - جالق
قدمت: هزاره اول ق.م تا اوايل دوره اسلامى

تپه مَهتابْ خَزانه كوهَكْ:
موقعيت جغرافيايى: بخش بم‏پشت - دهستان كوهك و اسفندك - روستاى كوهك
قدمت: سال ق.م تا زمان اشكانيان و دوره اسلامى

تپه ميل مارو:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش سيب و سوران
قدمت: ق.م تا اوايل دوره اسلامى

تپه مير سيّد عُمَر:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش جالق - دهستان جالق
تاريخ بررسى و كشف: ه . ش    قدمت: دوران ساسانى تا قرون 6 و 7 هجرى
مشخصات تپه: اين تپه يكى از قريه ‏هاى آباد دوران ساسانى بوده است كه تا قرنهاى 6 و 7 هجرى مسكون بوده اما بعد از آن متروك شده و از محل قريه براى دفن اموات استفاده شده است. موقعيت تپه شرقى - غربى مى ‏باشد و قريب 450 متر طول دارد آثار برج و بارو و ديوارهاى جانبى قلعه اكنون در حد شرقى و جنوبى مشاهده مى ‏شوند. اندازه ابعاد اين تپه 450*150 متر است بلندى تپه نسبت به زمين‏هاى مزروعى اطراف نزديك به 12 متر است اين تپه در اوائل اسفند ماه سال 1352 به منظور پى ‏كنى محل استقرار منبع آب رسانى مورد توجه پيمانكار و مجرى طرح قرار مى ‏گيرد و مقدارى از اشياء عتيقه در آن جا كشف مى ‏گردد.در اين محل سكه ‏هاى دوران اسلامى به خصوص سكه‏ هايى از خلفاى اسلام بدست آمده است

تپه سفيد:
موقعيت جغرافيايى: بخش مركزى - شهر سراوان قدمت: پيش از اسلام

تپه كوه ‏كَلا:
موقعيت جغرافيايى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه
قدمت: هزاره اول پيش از ميلاد

■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□

توانمندیهای شهرستان سراوان

جمعیت شهرستان سراوان 220 هزار نفر است. سرچشمه رودخانه و منتهی به بخش رودخانه ماشکید در این شهرستان واقع می باشد. ارتفاعات : کوه بیرک ، کوه سفید ، کوه بم پشت ، کوه سیاجان. رودخانه ها: ماشکید،سیمش ،روتک.

آب این شهرستان ازطریق 1269حلقه چاه 307 رشته قنات 272 رشته چشمه با میزان آبدهی 183میلیون متر مکعب و رودخانه های ماشکید با میزان آبدهی متوسط سالانه 80 میلیون متر مکعب تامین می شود.

شهرستان سراوان دارای اقلیم بیابانی گرم و خشک می باشد . میانگین بارش سالانه در این شهرستان 6/104 میلی متر و متوسط دمای آن در سال 82 از 43 الی 4- درجه سانتی گراد درتغییراست .

سراوان در سال 1326 به شهرستان تبدیل شده است و قبل از ورود نیروهای دولتی به این منطقه نوع اداره و حکومت در منطقه ملوک الطوایفی بوده و شستون نام قبلی این شهرستان بوده که بعدا از آن به سراوان یاد شده است.

مردم شهرستان سراوان به زبان بلوچی تکلم می کنند و زبان فارسی نیز رایج است. میزان باسوادی شهرستان در سال 82 ، 1/69 درصد بوده است .

در سال تحصیلی 83-1382تعداد کل دانش آموزان مقاطع مختلف تحصیلی( بدون بزرگسالان و مراکز تربیت معلم ) شهرستان 60502 نفر بوده که 23/11 درصد از دانش آموزان استان را تشکیل می دهد.از کل دانش آموزان این شهرستان 06/62 درصد در مقطع ابتدائی ، 10/23 درصد در مقطع راهنمائی ، 49/14 درصد در مقطع متوسطه و 59/9 درصد در مقطع متوسطه در رشته های فنی و حرفه ای و کار و دانش مشغول به تحصیل می باشند . 38/44 درصد از کل دانش آموزان شهرستان سراوان دانش آموزان دختر تشکیل می دهند و سهم دانش آموزان مناطق روستائی نیز94/60 درصد می باشد.

در سال تحصیلی 83-1382 در شهرستان سراوان ،143 دانشجو در حال تحصیل بوده که از این تعداد 90 در صد در در دانشگاه آزاد و 10 درصد در دانشگاه پیام نور مشغول به تحصیل بوده اند.

این شهرستان از سال 75 تاکنون تنها یک بیمارستان 190 تختخوابی دارد که امر بهداشت و درمان را در این شهرستان با مشکلات عدیده ای مواجه کرده و مردم برای مداوای بیماریها باید فاصله طولانی را تا مراکز درمانی طی کنند.

از اماکن سیاحتی تاریخی و جاذبه های گردشگری این شهرستان می توان به قلعه سب ، قلعه کنت ، مسجد جامع دزک ، منطقه سرسبز و دیدنی دره نگاران و آرامگاه های روستای جالق و زیارتگاههای متعدد اشاره کرد همچنین سفال کلپورگان ، سوزن دوزی ، سکه و آیینه دوزی و جواهر سازی نیز از صنایع دستی رایج در سراوان می باشد.

در سال زراعی 83-1382 سطح زیر کشت محصولات زراعی و باغی شهرستان سراوان بالغ بر 25471 هکتار بوده است که 9/15 درصد از سطح زیر کشت استان را تشکیل می دهد .

در شهرستان سراوان، 16203460هکتار مرتع وجود دارد که به علت خشکسالی از سال 80 تاکنون هیچ علوفه ای از آن برداشت نشده است.

جمعیت روستائی شهرستان سراوان ، 126542 نفر می باشد که 4/59 درصد از جمعیت شهرستان را به خود اختصاص داده است.

در شهرستان سراوان هیچگونه راه اصلی وجود ندارد و همه راههای آن تنها راههای فرعی است و البته این شهرستان یک فرودگاه دارد که با مشکلات عدیده مواجه است.

آب آشامیدنی شهرستان سراوان از طریق رودخانه شمس آباد و 21 حلقه چاه با میزان آبدهی 218 لیتر در ثانیه تأمین می شود.

از قابلیتها و توانمندیهای این شهرستان که می تواند باعث رشد و توسعه سراوان گردد می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

1- معادن شهرستان علی الخصوص معادن کوه بیرک

2- مرز

3- اراضی کشاورزی سک سوخته جالق و شمبر بم پشت

4- کشاورزی و دامپروری ( 48% نخیلات استان را به خود اختصاص داده است )

5- جاذبه های گردشگری و میراث فرهنگی

6- صنایع دستی

اما مواردی همچون بیکاری ، خشکسالی ، عدم وجود واحدهای صنعتی بزرگ و محرومیت ناشی از عدم توجه رژیم سابق مانع رشد و توسعه این شهرستان شده است راهکارهای پیشرفت و توسعه سراوان شرح ذیل می باشند:

1- توجه به زیرساختهای توسعه ( راهسازی و راه اندازی فرودگاه ، توسعه ارتباطات )

2- مهار آب رودخانه های فصلی و بویژه رودخانه های مرزی

3-توجه به عمران روستایی و گسترش قضاهای آموزشی ، بهداشتی

4-حفظ ، حرمت و شناساندن آثار تاریخی ، میراث فرهنگی و جاذبه های گردشگری

5-توجه به توسعه منابع انسانی بعنوان یکی از عوامل مهم توسعه ( توجه به آموزش و پرورش و مراکز آموزش عالی )

5-فعال نمودن بازارچه های مرزی و گمرک مستقل

6- فعال نمودن پست قرنطینه دامی کوچک

7- اتمام مطالعات اکتشافی معادن شهرستان بویژه معادن کوه بیرک و بهره برداری از آنها

8- راه اندازی گمرک رسمی کوهک برای توسعه صادرات و تجارت سالم

۞ Balochestan.Search.Service ۞ Balochestan.Search.Service ۞

ســـــــــــــــــــــــراوان در یک نگاه

تاریــــــــــــخ

فرهنگ

جغرافیا

موقعیت جغرافیایی :اقلیم و سرزمین
تقسیمات کشوری

عنوان	شهرستان	استان	نسبت شهرستان به استان(درصد)
مساحت ( کیلومتر مربع )	23880	187502	74/12
تعداد شهر	5	31	13/16
تعدا بخش	6	36	67/16
تعداد دهستان	14	98	29/14

عوارض طبیعی

اقلیم

......... جاذبه های تاریخی .........

■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□

محوطه های باستانی شهرستان سراوان

■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□■□

توانمندیهای شهرستان سراوان

جمعیت روستائی شهرستان سراوان ، 126542 نفر می باشد که 4/59 درصد از جمعیت شهرستان را به خود اختصاص داده است.

آب آشامیدنی شهرستان سراوان از طریق رودخانه شمس آباد و 21 حلقه چاه با میزان آبدهی 218 لیتر در ثانیه تأمین می شود.

از قابلیتها و توانمندیهای این شهرستان که می تواند باعث رشد و توسعه سراوان گردد می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

1- معادن شهرستان علی الخصوص معادن کوه بیرک

2- مرز

3- اراضی کشاورزی سک سوخته جالق و شمبر بم پشت

4- کشاورزی و دامپروری ( 48% نخیلات استان را به خود اختصاص داده است )

5- جاذبه های گردشگری و میراث فرهنگی

6- صنایع دستی

1- توجه به زیرساختهای توسعه ( راهسازی و راه اندازی فرودگاه ، توسعه ارتباطات )

2- مهار آب رودخانه های فصلی و بویژه رودخانه های مرزی

3-توجه به عمران روستایی و گسترش قضاهای آموزشی ، بهداشتی

4-حفظ ، حرمت و شناساندن آثار تاریخی ، میراث فرهنگی و جاذبه های گردشگری

5-توجه به توسعه منابع انسانی بعنوان یکی از عوامل مهم توسعه ( توجه به آموزش و پرورش و مراکز آموزش عالی )

5-فعال نمودن بازارچه های مرزی و گمرک مستقل

6- فعال نمودن پست قرنطینه دامی کوچک

7- اتمام مطالعات اکتشافی معادن شهرستان بویژه معادن کوه بیرک و بهره برداری از آنها

8- راه اندازی گمرک رسمی کوهک برای توسعه صادرات و تجارت سالم

۞ Balochestan.Search.Service ۞ Balochestan.Search.Service ۞

|+| نوشته شده توسط م.ا در شنبه بیست و پنجم شهریور 1385 و ساعت 10:6

..... گشت در نگاهی کوتاه .....

..... گشت در نگاهی کوتاه .....

روستاي كهن سال گشت نخستين زادگاه مدرسه ديني بلوچستان و مجمع دانشمندان فقها و

محدثان و عارفان است و به حدي از رونق و اعتبار علمي و مذهبي برخوردار است كه

در تاريخ علوم ومعارف اسلامي به عنوان مركز دين شهرت دارد اين روستا نقش بسيار

مهم و موثري در تكوين فرهنگ و تمدن نو خاسته ي اسلامي ايفا نموده و دانشمندان

عاليقدر را در دامان خود پرورانده است .

روستاي گشت از توابع بخش مركزي سراوان ما بين دو شهرستان خاش و سراوان و در

مسير جاده ايي اين دو شهر قرار دارد كه اين امر بر اهميت استراتيژيكي آن افزوده است

از طرف جنوب شرقي به شهرستان سراوان با مسافت 65 كيلو متر و از طرف شمال

غربي به شهرستان خاش با مسافت 95 كيلو متر محدود است ، در طول جغرافيايي 61

درجه و 57 دقيقه شرقي و عرض جغرافيايي 27 درجه و 47 دقيقه شرقي قرار دارد ،

ارتفاع آن از سطح دريا 1450متر است و داراي 671 خانوار است با جمعيت 4584نفر

و كل دهستان 1264 خانوار و جمعيت آن 7340 نفر ( تا سال 1383 ) مي با شد .

هوايش نسبتا" گرم و آب كشاورزي آن از دو قنات تامين مي شود ، غلات، پياز و خرما

از محصولات مهم اين روستا مي باشند و شغل اصلي مردم زراعت و دامداري است و

داراي قوميت بلوچ ( از طايفه ريگي و از تيره حسين بر ) و مذهب اهل سنت و جماعت

حنفي اند و با زبان بلوچي و لهجه مكراني گويش مي كنند.

مردم گشت اكثرا" با استعداد و با هوش هستند ، تحقيقات سازمان يونسكو بر اين امر

شاهد است ، از اينجاست كه تحصيل كردگان گشت در رشته هاي اقتصاد ، علوم سياسي ،

حقوق و غيره از نخستين تحصيل كردگان قوم بلوچ به شمار مي آيند . و همه ساله دانش

آموزان مستعد اين روستا رتبه هاي ممتازي را در كنكور سراسري كسب مي نمايند .

پيشينه تاريخي : نماد اين روستا قبرستاني است كه در جانب شرق آن در دامنه ي كوه

هاي مرزباني قرار دارد و متعلق به پيش از ميلاد مسيح است كه نشان از يك تمدن كهن

را مي دهد ، و نيز قنات كهن و قلعه ايي كه متعلق به 600سال پيش است نشاني ديگر از

قدمت روستا مي باشد.

آثار ديدني روستا :

قلعه ايي كه متعلق به 600سال است

2- قبرستاني كه متعلق به قبل از ميلاد مسيح است .

3- كوه نمك (معروف به مير عمر ) كه تا چند سال پيش نمك روستا از آن تامين شده بود .

وجه تسميه : علامه دهخدا گشت را (بهشت ) معني كرده است ،شايد با توجه به اين معني

وجه تسميه روستا به گشت وفور آب و سر سبزي آن در گذشته باشد . ويا اينكه اصل آن

كُشت و كشتار بوده و چون كشت و كشتار در زمان هلاكو خان مغول در اين محل صورت

گرفته بدين نام مسمي گرديده و به مرور زمان به گشت تغيير يافته است ، شاهد بر اين

امر كوهي است در جانب شمال كه محل شهادت مجاهدان مدافع اين روستا قرار گرفته و

به كوه شهيدان معروف است .

از جمله تحصيل كردگان اين روستا :

سردار شهيد : مولوي فيض محمد حسين بر

دكتر محمد حسن حسين بر : مقيم آمريكا – عضو حقوق بشر در سازمان ملل – كارشناس

دولت قطر در سازمان ملل – وكيل پايه يكم دادگاه لاهه

دكتر غلامرضا حسين بر : مقيم انگليس لندن – نماينده عالي شاه - دبير حذب رستاخيز

در بلوچستان در رژيم طاغوت – اكنون پناهنده در لندن سلطنت طلب – عضو گروه

پناهندگان سياسي و....

دكتر رحمت الله حسين بر : ايران تهران – طراح و راه انداز بافت بلوچ ايرانشهر –

اكنون طراح ايران خودرو در تهران

دكتر عبد الغفور حسين بر : عربستان سعودي مدينه – استاد دانشگاه مدينه

دكتر موسي حسين بر : فنلاند هلسينكي – دكتر متخصص قلب در كشور فنلاند

دكتر امين حسين بر : ايتاليا رم – رئيس امور اتباع بيگانه

دكتر مهراب حسين بر :ژاپن توكيو – كا شف لرزش جيوه براي او لين بار در دنيا

دكتر رحمن حسين بر : انگليس لندن

دكتر عطا محمد حسين بر : كانادا – اتاوا

دكتر محمود حسين بر : ايران چابهار

دكتر محمد صديق حسين بر : ايران سراوان

مهندس آخر داد حسين بر : سوئد – استكهلم . مهندس شيمي

مهندس قادر داد حسين بر : سوئد – مهندس برق

عبدل حسين بر : نروژ – اسلو

منبع : http://GoshtModarn2000.PersianBlog.Com/

۞ Balochestan.Search.Service ۞ Balochestan.Search.Service ۞

|+| نوشته شده توسط م.ا در شنبه بیست و پنجم شهریور 1385 و ساعت 10:4

نگرشی بر سفال کلپورگان

نگرشی بر سفال کلپورگان

جغرافياي استان و كلپورگان

استان سيستان و بلوچستان در جنوب شرقي ايران و همسايگي افغانستان و پاكستان واقع شده‌است . بلوچستان بخش جنوبي استان مي‌باشد . بلوچ‌ها به زبان بلوچي صحبت مي‌كنند كه با زبان فارسي باستان رابطه‌ي نزديكي دارد .مردمان منطقه‌ي بلوچستان برخلاف اكثريت مردم ايران اهل سنت هستند .

كلپورگان در قسمت جنوب شرقي بلوچستان ، نزديكي مرز پاكستان و در 390 كيلومتري جنوب زاهدان ، مركز استان واقع شده‌است . و نزديك ترين شهر به آن سراوان است در واقع كلپورگان يكي از روستاهاي سراوان محسوب مي گردد . كلپورگان در حاشيه‌ي ريگستان بزرگ دشت لوت واقع شده‌است جايي كه از آنجا كوهها را از فاصله‌ي نسبتاً دور مي‌توان ديد .

كشاورزي ، خرما ، تجارت ، سوزن‌دوزي و سفال كار رايج مردم در اين روستا محسوب مي‌شوند . در اوايل سال 1990 جمعيت روستا ، 350 نفر بوده و در آنجا يك دبستان براي 70 دانش آموز پسر و دختر داير بود.

سفال كلپورگان ـ سنت هزاران ساله

همانطور كه قبلاً نيز اشاره گرديد . سفالگري هنر و صنعت ظريف و حساسي است كه از شرق سرچشمه مي‌گيرد و آميزه‌اي است از دقت نظر و تيز بيني و زيبايي پرستي شرقي ،‌ و سراسر آن زحمت و تجربه است و الهام گرفته از طبيعت ، مناظر ، پرندگان ، ‌حيوانات و حتي انسان و چشم انازهاي دل انگيز فوق روح و بطن اين صنعت بديع مي‌باشد.سفالگري شايد از نخستين هنرهاي دستي باشد كه از نياكان و ادوار گذشته‌ي بشر به ارث رسيده است . از نسلي به نسل ديگر و هر روز بر تنوع و كيفيت آن افزوده شد .

سفال‌سازي از دير زمان همانند ديگر هنرهاي ذكر شده در استان سيستان وبلوچستان رواج داشته است نمونه‌هايي از آن كه مربوط به دوران مادها و قبل از آن مي‌شود و در نواحي معبدغلامان سيستان پيدا شده است و نمونه‌هاي ديگر سفال‌هايي است كه در روستاي دامن ( Damen ) شهرستان ايرانشهر كشف شده و طبق نظر كارشناسان فن مربوط به دو هزار سال قبل از ميلاد است كه نمونه‌هايي از آن در موزه‌ها نگهداري مي‌شود .

در حال حاضر در روستاي كلپورگان شهرستان سراوان و روستاي كوهكم ( Koh Kam ) سرباز از توابع ايرانشهر بصورت كاملاً فعال و در روستاهاي اولنچكان ( Oolan Chakan ) ،‌گلك ( Gollak ) و شادي گور ( Shadi Goor ‌) از توابع شهرستان نيكشهر به صورت نيمه فعال زنان بلوچ به توليد سفال اشتغال دارند . سفال‌هاي توليد شده در منطقه‌ي بلوچستان كلاً به رنگ قرمز جغكي ( Chaghki ) مي‌باشند . ( چغك نام گياهي است محلي كه از ريشه‌ي آن براي رنگ كردن كشك و يا خاج‌هاي پشم استفاده مي كنند ) .

به دلايلي مي‌توان گفت كه ساخت سفال كلپورگان از هزاران سال پيش شروع شده‌است . اولاً ، تصور بر اين است كه اولين سفالگران دردنيا زنان بوده‌اند . زيرا لازمه‌ي ساختن ظروف خاكي نيازمند سكونت طويل و اقامت در يك محل مي‌باشد ، مردان آزاد بودند كه براي شكار و گشت و گذار بيرون بودند ،‌در حاليكه زنان بعلت نگهداري بچه‌ها ، تهيه‌و جمع‌آوري غذا ، مجبور به ماندان در يك محل بودند . همانطور كه قبلاً نيز اشاره گرديد ،‌مبداء و تكامل يك ظرف خاكي ، طي يك فرآيند طويل انجام گرفته است . سبدهاي‌ ، بافته شده از شاخه‌هاي كوچك كه به همراهي خاك رس ( گل ) براي اينكه غلظتشان بيشتر باشد . رديف كشته‌اند و اتفاقاً وقتي كه سبدي مانند اين آتش مي‌گرفت تنها چيزي كه مي‌ماند خطوط خاكي و گلي آن بودند و اولين بشقاب سفالين از اين طريق ساخته شده مزاياي كاسه‌ي پايدار محكم از اين قبيل طي زمان مشاهده شده است . اين اطلاعات براساس يافته‌هاي باستان شناسي عصر حجر بدست آمده است .

دركلپورگان اين زنان هستند كه سفال مي‌سازند بنابراين مردان هرگز اين كار را انجام نمي‌دهند . درصورتي كه در ديگر مناطق ايران سفالگران مرد هستند .

دليل دوم : كه نظريه‌ي سنت ديرينه اين سفالها راحمايت مي‌كند بر اين حقيقت بنا شده است كه زنان سفالگر كلپورگان هرگز از چرخ سفالگري استفاده نكرده‌اند . هر قلم در تمام مراحل فشاردهي ، شكل دهي و قوس دهي – قطعه به قطعه دست ساز مي‌باشد . چرخ سفالگري تا پيش از سال 3500 قبل از ميلاد ايجاد نشده بود و آن هنگامي بود كه مردها به اين صنعت علاقمند شدند.

دليل سوم : بر اين نظر است كه سفالهايي كه از زمانهاي گذشته تا بحال در اين روستا ساخته شده‌اند فاقد لعاب مي‌باشند . لعابها در دنياي سفال بعد از 900 قبل از ميلاد عموميت يافتند . قبل از اين سطوح ظروف كاربردي با يك سنگ ، صاف و همورا گشته و صيقل داده مي‌شدند . چنانچه اشاره شد در كلپورگان لعابها هرگز مورد استفاده نبوده‌اند و هر ظرفي تنها صيقل شده است.

چهارمين ادعا : براساس ماهيت ظروف مثل عود دودكن مي‌باشد . طبق نظر يك محقق ايراني اينها تنها اساساً بصورت ظروف خاكستر مرده مورد استفاده بوده‌اند . طبق مذهب اسلام ، مرده‌‌ها راهرگز نمي‌سوزانند بلكه دفن مي‌نمايند . در كيش زرتشتي . مذهبي كه قبل از اسلام در ايران رايج بوده نيز مرده‌ها را نمي‌سوزاندند . آئين مهر پرستي ، يك مذهب شرقي است كه پيروانش آفتاب را پرستش مي‌كردند و در سال 1400 ق . م در بين النهرين گسترش يافته بود . سوزاندان مرده در آن زمان يم عمل عمومي بوده ، بدين جهت ظروف خاكستر مرده مورد نياز بوده است .

كارگاه و كاركنان آن :

كارگاه يك ساختمان آجري قوس نماي زيبا ، درچند صد متري بيرون از روستا واقع شده است . مكله‌ي سابق ايران ـ فرح ـ در اوايل سال 1970 م از كلپورگان بازديدي انجام داده بود و فعاليت‌هاي سفال‌سازي و همجنين ارزش تاريخي و فرهنگي آنان را در يافته بود . طبق در خواست او سازمان صنايع دستي ملي ايران يك كارگاه براي تمام سفالگران ساخت ،‌ تا در آنجا جمع گشته و باهمديگر كار كنند و اين تا هنوز مورد استفاده مي‌باشد . قبل از ساختن اين كارگاه ،‌ هر سفالگري بطور مسقل در خانه‌ي خودش كار مي‌كرد ، بطوريكه مرد خانواده مسئول فراهم نمودن خاك رس ، مواد رنگي ، سوخت هيزم و همچنين مسئول پخش سفالهاي زن خانواده بوده كه بيرون برود و ساخته‌هاي همسرش را بفروشد . از آنجائيكه در حال حاضر سفالگران ( زنان ) در زير يك سقف كار مي‌كنند ( كارگاه ) ،‌ديگر لزومي ندارد همسرانشان وارد فعاليت شوند . چرا كه در حال حاضر كارگاه داراي دو كوره‌ي نفتي بوده و ديگر نيازي به هيزم نيست . يك سركارگر در كارگاه ، مسئول فراهم نموده مواد اوليه‌ي مورد نياز ،‌پر كردن و روشن نمودن كوره‌ها و تأمين نيازهاي سفالگران مي‌باشد .

فقط در ماه مارس سال 1999 ميلادي ده نفر زن در كارگاه مشغول كار بودند كهسال قبل تعداد آنها شش نفر بود . از آنجاكه به نظر مي‌آيد كه دختران نوجوان علاقه‌اي براي انجام حرفه‌ي مادران و مادربزرگان و به طور كلي اجدادشان ندارند ،‌ نگراني ادامه‌ي اين صنعت هنوز باقي است . استفاده از اشياء سفالين با آمدن پلاستيك و پولاد ضد زنگ بطور قابل ملاحظه‌اي كم شده است . هر چند نكيته‌ي قابل ملاحظه‌ اين است كه مهارت ساختن اين ظروف تا بحال در اذهان دستهاي اين زنان موجود مي‌باشد . اين بخشي از يادگار نوع انساني و نگهداري و پروردن آن ، در حقيقت تازه نگهداشتن ياد و خاطره‌ي خودمان محسوب مي‌شود .

مواد اوليه‌ي مورد نياز :

1- خاك رس

2- سنگ تيتك ( Titock )

3- كوره براي پخت

اين طبيعي است كه روستايي كه سفالگري در آن انجام مي‌گيرد در جايي واقع باشد كه در آنجا فراواني خاك رس با كيفيت بالا و دستيابي آسان موجود باشد . در نزديكي روستاي كلپورگان يك ذخيره‌ي خاك رس بنام مشكوتان وجود دارد كه از آنجا خاك رس استخراج مي‌نمايند .

دو نوع خام رس در اين منطق در دسترس مي‌باشد . 1- خاك رس ريز - 2- خاك رس درشت .

خاك خام به شكل گل اخرا مي‌باشد اما بعد از پختن به رنگ قرمز در مي‌آيد . خاك رس را روي كاميون‌هاي كوچك بار مي‌كنند و به محل كارگاه انتقال مي‌دهند ،‌محلي كه درآنجا دو حوض بتوني براي حل كردن ، بهم زدن و خشك كردن وجود دارد .

« طريقه‌ي تهيه‌ي گل رس » :

ابتداء خاك رس را در حوضچه‌هايي كه با هم اختلاف سطح دارند مي‌ريزند و خاك را شستشو مي‌دهند خاكي كه درحوضچه‌ي اول ريخته شده و كاملاً به هم مي‌زنند تا درآب حل شود ، پس از اينكه خاك كاملاً در آب حل شد آب حوضچه‌ي اول را به حوضچه‌ي دوم كه با آن اختلاف سطح دارد تخليه مي‌كنند . دربين دو حوضچه ‌چندين توري وجود دارد كه شن‌ها و مواد زائد را از آب گل‌آلود جدا مي‌كند . بدين طريق فقط آب گل‌آلود مي‌تواند وارد حوضچه‌ي دوم شود .

در حدود دو روز مواد فوق در حوضچه‌ي دوم مي‌ماند . سپس به آهستگي آب حوضچه‌ي دوم را اگر تبخير نشده باشد تخليه‌ مي‌كنند و گل رس را كه در ته حوضچه باقي مانده جهت استفاده به محل كار حمل مي‌نمايند و پس از ورز دادن گل ،‌ شروع به ساخت ظروف سفالين مي‌نمايند .

سنگ تيتك ( Titock ) :

سنگ را از منطقه‌اي به نام تپه‌ي آچار در كهوران بخش زابلي شهرستان سراوان تهيه مي‌نمايند . سنگ تيتك كه نوعي سنگ منگنز مي‌باشد و رنگ بدست آمده از آن قهوه‌اي بوده و پس از پخت در كوره ثابت مي‌ماند . رنگ تهيه شده را با برگ پيش خرما بصورت نقوشي كه بيشتر نقطه نقطه و يا سنتي مي‌باشد بر روي ظروف سفالي طراحي مي‌نمايند قابل به ذكر است كه تمام توليدات سفالي پس از حدود 10 روز در معرض تابش آفتاب قرار گرفته تا كاملاً خشك شوند و قبل از اينكه به كوره بروند بوسيله‌ي رنگ تيتك رنگ‌ آميزي شده سپس ظروف و رنگ در يك مرتبه پخته مي‌شوند .

« كوره » :

كوره‌هاي سنتي در بلوچستان در داخل زمين حفر شده و معمولاً بصورت گودالي گرد كه قطر دهانه‌ي آن يك متر و قطر قسمت پائين 3 متر و عمق آن حدود 5/2 متر مي‌باشد . بعضي از كوره‌ها را از داخل با كاه گل اندود مي‌نمايند و ظروف پس از اينكه در آفتاب خشك و رنگ آميزي شدند ،‌ يك رديف در كناره ،‌ كوره و رديف با فاصله نيم متر از رديف اول چيده مي‌شوند ظروف بر روي خشت‌هاي پخته شده گداخته مي‌شوند و در چند رديف روي هم قرار مي‌گيرند . در وسط كوره و بين دو رديف با چوب آتش روشن مي‌كنند ، ‌آتش در تمام روز اول روشن ،‌ و درشب خاموش مي‌گردد و روز بعد براي بار دوم آتش روشن مي‌شود در پايان روز دوم درب كوره را محكم با كاه گل مي‌پوشانند و مدت 2 روز به همان حالت باقي مي‌گذارند ،‌ و بعداز آن درب كوره را باز و پس از اينكه كوره كاملاً سرد شد ظروف را بيرون مي‌آورند .

تكنيك توليد :

زنان بلوچ پس از تهيه‌ي گل رس ،‌گل را خوب ورز داده و سپس توسط دست ، ‌وسيله‌ي مورد نظر را مي‌سازند . بدين ترتيب كه مقداري گل ( با وزن حدود 2 كيلوگرم ) را بصورت يك مخروط در آورده كه سر تيز و يا باريكتر آن رابا ضربه وسط يك پايه كه بنو نام دارد متصل نموده . براي اينكه ظرف بعد از ساخته شدن به راحتي از پايه‌ي ( بنو ) جدا گردد قبل از اينكه گل را روي پايه قرار دهند يك تكه پارچه مي‌پوشانند . پائين (‌ زير ) پايه يا بنو براي اينكه بادست و يا پا راحت چرخانده شود ،‌ اندكي محدب نما است . زير پايه ( روي كف زمين ) يك لايه نازك گرد و خاك مي‌پاشند تاچرخش را آسان تر نمايد . كلوخه‌ي خاك با انگشت شصت از وسط باز شده و ديواره‌ها به طرف بالا بيرون كشيده مي‌شوند . دست چپ گل را داخل به طرف بالا فشار مي‌دهد ، در حاليكه دست راست در بيرون شكل مورد نظر را كنترل نموده و حمايت مي نمايد . وقتي استوانه به آن ارتفاعي كه مقدار اصلي گل اجازه دهد ، رسيد ؛ آنگاه گل را با دست لوله نموده و سپس اين قطعات را بخ ظرف اضافه مي‌كنند و به عبارتي بقيه‌ي كار به روش كوپلينگ و يا فتيله‌اي انجام مي‌گيرد و بدين ترتيب كه سعي مي‌كنند كم‌كم باكشيدن گل هم ديواره‌ي ضخيم استوانه نازك گردد و هم شكل و تنه‌ي ظرف مورد نظر ساخته شود . بعد از اين مرحله شي‌ء كار شده را به مدت چند دقيقه در آفتاب مي‌گذارند كهتا حدودي خشك و سفت گردد ( نه كاملاً خشك ) . سپس دور لبه‌ها يك حلقه و يا فتيله مي‌اندازند و جهت ساخت و شكل دهي گرد و نه تنگ و خم شده به طرف بالا فشار مي‌دهند .

روشي كه در آن دستگيرها را وصل مي‌نمايند با روش‌هاي سفال‌سازي در هر جاي ايران فرق مي‌كند . در آنجا دستگيره‌هاي از قبل آماده رابا سراندان گل به سطح بالايي گل مي‌چسبانند . در كلپورگان دستگيره‌ها طوري در ظرف جا داده شده كه گويا اين جزيي از خود بدنه شده وقتي ظروف سفت و سخت شدند ،‌ اينها را از پايه‌ي كار برداشته و قسمت‌هاي پائين ظرف را با يك ميله‌ي آهني خالي مي‌نمايند . ظروف با پارچه پوشانده مي‌شوند و سپس در معرض آفتاب قرار مي‌گيرند تا خشك گردند و وقتي خشك شدند روي سطوح آنها كارهاي مراحل پاياني را انجام مي‌دهند .

«كارهاي سطحي و تزئينات »

انجام دهي كارهاي سطحي وقتي شروع مي‌شود كه سفال بوسيله‌ي هوا خشك شده باشد . سطح را با پارچه‌اي كه از قبل در آب آغشته شده ، ‌خيس مي‌نمايند و بر روي قسمت تر صيقل‌كاري سخت شروع مي‌شود ، دو سنگ صاف به اندازه‌ي انگشت شصت بين انگشتان مي‌گيرند و سطح را با حركت‌هاي محكم و سريع مالش مي‌دهند ،‌ جاهاي سفت مثل محل‌هاي زير دستگيره‌ها و قسمت‌هاي داخلي را با يك سنگ درست مي‌نمايند . سطوحي كه به اين روش درست شده‌اند ، تميز نگهداشتن‌شان آسان مي‌گردد .

وقتي كه سطح جلاي خودش را يافت با پارچه‌اي كه از چربي دنبه گوسفند اشباع شده است تمام جاهاي آن را مي‌مالند . با اين كار هم سطح صاف‌تر مي‌شود و هم از پخش جوهر تيتك جلوگيري مي‌شود .

براي رسم تزئينات اين يك اساس خوبي است . تيتك يك ماده‌ي رنگي است كه مركب از 39-36% كواتز ،‌ 35-36% اكسيد‌‌آهن و اكسيدهاي ديگر و همچنين ناخالصي‌هاي با مقدار كمتر مي‌باشد . محتواي بالا‌ي آهن باعث سياه رنگ شدن ماده‌ي رنگي پخته شده مي‌گردد.

تيتك از بين دو كوه ، « كوران » و « كمكار » در 125 كيلومتري كلپورگان استخراج مي‌گردد . وقتي يك تكه از سنگ تيتك بر روي يك پايه سنگ صاف و سخت سائيده شود ( وانك ) پودر خيلي ريزي توليد مي‌شود . در وسط وانك يك گودي هست كه آنجا پودر تيتك جمع مي‌گردد ،‌و براي ساختن يك ماده جوهر شكل به آن آب اضافه مي‌كنند كه بعد براي رسم تزئينات روي قطعه‌هاي سفالي بكار برده مي‌شود يك تكه چوب به اندازه‌ي چوب كبريت مثل مداد بين انگشتان گرفته مي‌شود . چوب و انگشت اول مشتركاً بهجوهر زده مي‌شوند و همچون قلم روان نويس يك مقدار كمي مايع روي سر انگشتان جمع مي‌شود . اين بدون توقف و به دفعات رسم كردن تزئينات بيشتر را ممكن مي‌سازد . تزئينات ،‌ اشيايي كه در نزديكي روستا وجود دارند همچون نخل‌هاي وحشي ،‌ نخلستان‌هاي خرما ، خوشه‌هاي كندم زنجير و امواج را مي‌نمايانند .

عناصر تزئينات ، مركب از دايره‌هاي كوچك ( به قطر 5-3 ميليمتر ) نكته‌هاي به اندازه مربع‌ها ( به قطر 10 – 7 ميليمتر ) پنج ميليمتر خطوط طويل و نقطه‌هاي ريز مي‌باشد .

« كاربرد »

توليدات سفالين ساخته شده در كلپورگان به سختي توسط روستائيان و يا كسي ديگر مورد استفاده قرار مي‌گيرند . وضعيت مالي مردم اين منطقه بهتر شده است ،‌ آنها در حال حاضر به وسايل خانگي پللستيكي ، ملامين ،‌ يافولاد ضد زنگ دسترسي دارند . بزرگترها تا هنوز يك خاطره حقيقي و زنده از اين هر يك از اين ظروف و كاسه‌ها دارند . بطوريكه اينها در 25 سال پيش مورد استفاده بوده‌اند ، هر چند در نوامبر 1999 استفاده پارچهاي آب گزارش شده است كه گويا در اين روستا و قرب و جوار آن تجديد و احياء گشته است .

هر بشقاب تا جائيكه به شكل و اندازه مربوط باشد يك كاربرد مخصوص داشته و هنگاميكه درباره يكسانيت اندازه ظروف كه هرچند توسط افراد مختلف ساخته‌ شده‌اند ، شگفت زده مي‌شويم ، جواب اين است كه هر ظرفي همچنين يك اندازه‌گير غلات نيز بوده است. در زمان‌هاي قديم بعد از پخت بزرگ مجموعي ، وقتي كه ظروف براي فروش آماده مي‌شدند و نظر به اينكه اين روستا يك روستاي زراعي است – با دانه‌هاي ذرت و گندم پر مي‌شدند ، روشي كه با فروختن توليدات زراعي نيز همراه بوده است . مردها اين ظروف پر از غلات را به چارپايان‌شان بار مي‌كردند و براي فروش اين محصولات خانواده‌شان به روستاهاي مجاور مي‌رفتند .

اولين كاربرد پارچ آب ، هر چند استفاده كه آن در خانه به صورت وسيله آب خانگي بوده و با يك گوني پوشانده مي‌شده كه به علت تخلخل ظرف سفالين ، زود خيس مي‌گشته و به اين طريق آب و همينطور اطراف را سرد مي‌كرده است . در منطقه‌اي كه درجه حرارت ممكن است در آنجا بالاي 50 درجه سانتي‌گراد برسد يك معيار با ارزش است . كوزه لبه گشاد با دستگيره براي دوشيدن شير استفاده شده و اسم آن « بزدوش » دلالت دارد بر دوشيدن شير از بزها .

ظروف باهمين اندازه و شكل با چهار گوش براي نگهداري چربي‌ها ( كره ، پيه و روغن ) مورد استفاده بوده و از سقف آويزان مي‌شدند و براي حفاظت از حشرات . گردو غبار بايك تكه پارچه پوشانده مي‌شدند .

سيني‌هاي بزرگ مورد استفاده و در خور م